EENZAAMHEID voorwaarde tot relatie

EENZAAMHEID voorwaarde tot relatie volgens Jolanda de Leeuwerk


Eenzaamheid is één van de meest overweldigende gevoelens die een mens kan ervaren. En toch, om volledig mens te worden, is eenzaamheid een noodzakelijk goed. Wie geen eenzaamheid kent, weet niet wie hij zelf is. Hij is zichzelf nog nooit tegengekomen en heeft ook de ander nog nooit ontmoet. Dit is de kernboodschap van mijn artikel.

Ieder mens heeft zijn eigen ervaringen aan het begrip eenzaamheid gekoppeld. We lijken hierdoor nog al eens langs elkaar heen te praten. Het belang van onderlinge communicatie wil ik daarom onderbouwen in het eerste hoofdstuk.

Het tweede hoofdstuk is een meer inhoudelijke verkenning. Wat is eenzaamheid en hoe wordt deze door verschillende mensen ervaren.

In hoofdstuk drie leg ik de nadruk op het belang van de gemeenschap voor het individu. Collectieve draagkracht is voor de mens van levensbelang.

In hoofdstuk vier behandel ik het meest essentiële deel van eenzaamheidsgevoelens, namelijk de existentiële eenzaamheid. De mens leeft zijn eigen lot met daarin zijn eigen eenzaamheidsgevoelens verweven.

Hoofdstuk vijf bestaat uit een verhaal over ontmoeten. Een ontmoeting die je niet organiseren kunt, maar die er soms ineens is.

Voor we naar binnen gaan en eens wat rondkijken,
is het misschien verstandig
een paar Verhelderende Opmerkingen te maken.
(Winnie de Poeh)

Om te communiceren moeten we dus afspraken maken. Mijn werkelijkheid is niet die van jou. Ik zal er alles aan doen om mijn beeld van de werkelijkheid aan te laten sluiten bij wat er al aan afspraken over ligt. Vanaf mijn vroegste jeugd ben ik hierin getraind. Ik wil me namelijk niet nog eenzamer voelen dan al het geval is. Ik zal mijn betekenis daarom aanpassen aan de betekenis van anderen. Dat is de reden waarom ik veel heb gelezen en een aantal mensen heb gevraagd wat zij zoal onder eenzaamheid verstaan. De kans is groot dat ik dan de meeste aansluiting tref, want ik heb grote behoefte aan gemeenschappelijkheid. Maar wat gebeurt er nou als mijn waarneming volledig afwijkt van die van de algemeen afgesproken betekenis? Dan zit ik toch met een enorm dilemma. Namelijk tussen datgene wat ik zelf denk en wat ik zou moeten denken. Tussen acceptatie en voor gek verklaard worden. Wat doe ik? Kies ik voor de eenzaamheid van mijn eigen betekenis of doe ik water in de wijn om samen te zijn? Soms zijn mensen zo dapper of ze kunnen echt niet anders en betalen de allerhoogste prijs van de eenzaamheid. 'Een eenzaam mens moet noodzakelijkerwijs al die afschuwelijke twijfel, wanhoop en duistere verwarring kennen, want hij is aan geen enkel beeld gebonden dan het beeld dat hij zichzelf schept, en hij wordt door geen andere kennis gesteund dan de kennis die hij zelf met de visie van zijn eigen ogen en hersenen kan vergaren' (Thomas Wolfe, in Moustakas, 1961). De dissident bijvoorbeeld, de andersdenkende. In onze samenleving getolereerd, in menige maatschappij veroordeeld en opgeruimd. De voornaamste strijd in ons leven beweegt zich tussen deze polaire angsten van differentiëren en conformeren. Differentiëren brengt het gevaar van eenzaamheid met zich mee, terwijl men met conformeren het verlies van identiteit riskeert, aldus Rank (Polster; Polster, 1973).


één zaam